Ortadoğu

'IŞİD kalıcı olabilir'

Al Jazeera Türk'e konuşan El Kaide uzmanı Theodore Karasik’e göre IŞİD, El Kaide ve Taliban'ı etkisizleştirebilecek yeni bir cihat hareketi. 'El Kaide’nin ötesinde: Küresel Cihat hareketi' ve ‘9/11 ardından Müslüman dünyası’ adlı kitapların yazarı olan Dr. Karasik, IŞİD’ın Ortadoğu’da kalıcı olabileceğini söylüyor.

Konular: IŞİD
Al Jazeera'ye konuşan El Kaide uzmanı Dr. Theodore Karasik IŞİD'in organize bir örgüt olduğu görüşünde. [Al Jazeera]

dr. theodore karasik, merkezi dubai’de olan yakın doğu ve körfez askeri analiz enstitüsü'nün araştırma direktörü. 20 yıl kalifornya merkezli amerikan düşünce kuruluşu, rand corporation’da terör ve güvenlik uzmanı olarak çalışan dr. karasik, 1998 yılında el kaide’nin kuruluşundan beri örgüt hakkında araştırmalar yapıyor. al jazeera türk’ün sorularını yanıtlayan dr. karasik, işid’in sadece irak ve suriye’de bir hilafet devleti hedefiyle yetinmediğini söylüyor. karasik’e göre örgüt kuzey afrika ve güney asya’yı da hedefliyor.

işid ve el kaide neden ayrıştı. bu ayrışmanın el kaide ve taliban örgütlerinin üzerinde ne gibi etkileri oldu? 

işid ve el kaide'nin arasındaki ayrışmanın en önemli nedenlerinden biri iki grubun lideri, eyman zevahiri ve ebu bekir el bagdadi arasındaki anlaşmazlıktı. zevahiri özellikle işid'in suriye'de izlediği politika konusunda bagdadi ile anlaşamadı. bagdadi'nin cihat anlayışı zevahiri'ninkine kıyasla daha sert ve sivri. bu ayrışma geçen yıl zevahiri'nin işid'i fesh etmesiyle sonuçlanmıştı. bu durum bagdadi'yi selefi cihatçıların nezdinde daha etkili bir lider haline getirdi. el kaide ve taliban'a olan etkisine gelince, daha şimdiden taliban'ın bölündüğünü görmeye başladık. bu nedenle pakistan talibanı'nın güçlü kalma mücadelesi söz konusu. karaçi'de  havaalanına düzenlediği saldırılar buna örnek olabilir.  yani kısacası el kaide'nin ve taliban'ın bir bölümünü etkisizleştirebilecek yeni bir cihat hareketinin oluşumunu görmeye başladık. bu gelişme de oldukça tehlikeli.

işid ne kadar güçlü? hedefi ne? 

hedefi mümkün olduğu kadar toprak ele geçirmek. sadece irak'ta ve suriye'de hilafeti ilan etmekle yetinmeyi düşünmüyorlar. orta doğu ve kuzey afrika’yı içine alan bir hilafet kurmak istiyorlar. güney asya'ya kadar ilerlemek istiyorlar.

işid bu hedefine ulaşabilir mi?

kendi dışındaki örgütlerin mensuplarını da içine çeken başarılı bir kampanya yürütüyorlar. şu anda birçok yöne gidebilmelerini sağlayacak insan gücü ve ekipmana sahipler. bunu örneğin irak'ta musul'u ele geçirmeleriyle yaşadık. orada birçok silah ele geçirebildiler. suudi arabistan'da da son bir ayda ağ kurma girişimde bulundular. hatta işid'ı ve bagdadi'yi başarılı gören el kaide gruplarından da destek görüyorlar. bu nedenle orta doğu'da birçok ülkede işid saldırıları görmeye hazır olmalıyız.

işid ne kadar organize bir örgüt?

çok iyi bir komuta zinciri ve kontrol sistemlerinin olduğunu görüyoruz. bunu son birkaç yılda suriye'de elde ettiler. kendilerine ait eğitim merkezleri kurdular. en az on bin kişi  bu eğitim merkezlerinden geçti. bu kişiler küçük ile orta ölçekli gruplar halinde çalışıyorlar ve belli bölgeleri ele geçiriyorlar. kendileri gibi güçlü eğitime sahip olamayan grupları alt ediyorlar. hedeflerine ulaşmak için taktiklerinde çok hızlı ve çevik hareket ediyorlar. başarıları organize olabilme becerilerinden ötürü geliyor. bir diğer önemli nokta da eğitim merkezlerinden geçen birçok yabancı savaşçı var. bu yabancı savaşçılar eğitimlerin ardından bölgeye hatta avrupa'ya bile dağıtılıyor. aldıkları eğitim nedeniyle gittikleri yerlerde de tek başlarına hareket edebiliyorlar. irak'ta ne kadar başarılı olurlarsa başka yerlerde de o kadar çok kaos yaratmak isteyeceklerdir.

işid ele geçirdiği yerlerde destek görüyor mu?

bunu açıklamak biraz zor çünkü işid'e farklı nedenlerden dolayı destek verenler var. örneğin bu destek dini, etnik veya kabile kültürüne bağlı nedenlerden ötürü olabilir. örneğin irak'ta anbar'da bazı aşiretler sünnilere daha fazla hak kazandırabilmek için işid'e destek veriyor. yani işid'i kendi ihtiyaçlarına göre kullanan kişiler var.

işid bölgede kalıcı olur mu?

kurdukları ağ nedeniyle bölgede kalıcı olma kapasiteleri var. ayrıca bölgeden örgüte ciddi miktarda parasal yardım geliyor. bence suriye'nin doğusu ve irak'ın batısındaki yönetim eksikliği onları yıllarca kalıcı yapabilecek nitelikte bir kapı açtı.

işid'a kimler parasal destekte bulunuyor?

mali desteğin büyük bir kısmı bireysel yapılıyor. nakit para örgüte taşınıyor ve para götüren kuryeleri var. el kaide'nin kullandığı daha geleneksel yöntemleri de uyguluyorlar. bunlardan bazıları da kaçakçılık, kara borsa ve uluslararası uygulamalar. ama el kaide'nin daha önce paralarına el konulmasına neden olan hataları da yapmıyorlar.
 

Yorumlar

Bu sitede yer alan içerikler sadece genel bilgilendirme amacı ile sunulmuştur. Yorumlarınızı kendi özgür iradeniz ile yayınlanmakta olup; bununla ilgili her türlü dolaylı ve doğrudan sorumluluğu tek başınıza üstlenmektesiniz. Böylelikle, Topluluk Kuralları ve Kullanım Koşulları'na uygun olarak, yorumlarınızı kullanmak, yeniden kullanmak, silmek veya yayınlamak üzere tarafımıza geri alınamaz, herhangi bir kısıtlamaya tabi olmayan (format, platform, süre sınırlaması da dahil, ancak bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla) ve dünya genelinde geçerli olan ücretsiz bir lisans hakkı vermektesiniz.
;