İran Nükleer Programı
Ruhani nihai çözüm istiyor
İran Cumhurbaşkanı, ülkesinin nükleer müzakerelerde kapsamlı ve kesin bir çözümü hedefleyen görüşmeler konusunda ciddi olduğunu açıklarken Tahran iki yeni füzeyi test etti.

cumhurbaşkanı hasan ruhani yakında başlayacak nükleer müzakerelerin yeni turundan beklentilerini açıklarken, “ilk adım atıldığında ne kadar ciddiysek yeni tur görüşmeler için de o kadar ciddiyiz” ifadelerini kullandı.
bu arada iran, islam devrimi'nin 35. yıldönümü kutlamaları öncesinde biri uzun menzilli balistik füze olan yerli yapım iki yeni füzeyi test etti.
cumhurbaşkanı ruhani, bir tebrik mesajı yayımlayarak denemenin başarılı olduğunu duyurdu.
iran’ın test ettiği balistik füze israil’i vurabilecek menzile sahip.
tahran’ın balistik füze programı da batı ülkelerini endişelendiren konular arasında. nükleer müzakerelerde yer alan abd heyeti, balistik füze programının da yeni tur görüşmelerde gündeme gelmesini istiyor.
ancak iran, savunmayla ilgili konuların kırmızı çizgi olduğunu ve masaya getirilemeyeceğini söylüyor.
iran ile uluslararası atom enerjisi ajansı (uaea) arasında pazartesi günü, 15 mayıs 2014’e kadar yedi yeni somut adım atılması konusunda anlaşma sağlanmıştı.
anlaşmaya göre iran, yezd kentindeki sagend madenleri ile ardakan'daki sarı kek (nükleer reaktörlerde yakıt olarak kullanılan madde) üretme tesislerinin uaea müfettişleri tarafından denetlenmesine izin verecek. 7 maddeden oluşan anlaşmaya göre iran ayrıca, uaea’ya arak’taki ir-40 reaktörünün güncel diq formlarını sunacak.
yeni tur başlıyor
iran ile bm güvenlik konseyi'nin beş daimi üyesi ve almanya (p5+1) arasındaki nükleer görüşmelerin yeni turunun, 18 ve 19 şubat’ta viyana’da devam etmesi bekleniyor.
taraflar arasında 24 kasım’da varılan ve 20 ocak’ta yürürlüğe giren geçici anlaşmaya göre, tahran yönetimi altı ay boyunca yüzde 5'in üzerinde uranyum zenginleştirme faaliyetine son verecek.
anlaşmanın diğer koşulları arasında, yüzde 20'ye yakın zenginleştirilmiş uranyum stoğunun seyreltilerek yüzde 5 seviyesine düşürülmesi veya 'etkisiz kılınması' da var.
yaptırımlar hafifledi
p5+1 grubu ise bunun karşılığında aynı sürede iran'a yönelik yaptırımları gevşetme ve yeni yaptırım uygulamama kararı almıştı.
anlaşmanın ardından ilk adım iran’dan gelmişti. bm gözlemcileri iran'ın natanz ve fordo nükleer tesislerindeki yüzde 20 uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin durdurulduğunu doğrulamıştı.
avrupa birliği de söz verdiği şekilde, halen yürürlükte olan bazı yaptırımları geçici olarak da olsa askıya aldığını ilan etmiş ve bunun karşılığında 4.2 milyar dolar serbest bırakılmıştı.
abd başkanı barack obama da, kongre’de kabul edilecek, iran’a ilave bir yaptırım öngören herhangi bir tasarıyı veto edeceğini açıklamıştı.
obama, iran’ın nükleer programı nedeniyle başlayan uluslararası müzakerelerde diplomasiye şans verilmesi gerektiğini belirtmişti.
kaynak: ajanslar
Yorumlar