Suudi Arabistan

Şiilerden idama sert tepki

Suudi Arabistan’ın aralarında Suudi vatandaşı Şii din adamı Ayetullah Nemr’in de bulunduğu 47 kişiyi idam etmesi tüm Şii gruplardan, Irak, İran, ABD, BM ve AB’den tepki gördü. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Suudi Arabistan’ın politikalarından dolayı ‘büyük bedel’ ödeyeceğini söyledi. Suudi Arabistan ise, 'düşmanca açıklamalar' yaptığını belirttiği İran'ın Riyad Büyükelçisi'ne protesto notası verdi.

[Fotoğraf: AFP]

Suudi Arabistan’ın aralarında Suudi vatandaşı Şii din adamı Ayetullah Nemr’in de bulunduğu 47 kişiyi idam etmesi tüm Şii gruplardan tepki gördü. İran ve Irak, Suudi Arabistan’ı "terörü desteklerken muhalifleri katletmekle" suçladı. Yemen’de ve Bahreyn’de Suudi Arabistan'ı protesto gösterileri düzenlendi. Lübnan’ın Şii liderleri, Nemr’in itidal ve diyalog çağrısı yapan bir din adamı olduğunu ve bu sebeple idam edildiğini öne sürdü.

Karşılıklı diplomatik manevralar

İran Dışişleri Bakanlığı, Suudi Arabistan'ın Tahran Maslahatgüzârı'nı protesto etmek için çağırdı. Suudi Arabistan da Tahran'ın Nemr'in idamıyla ilgili 'düşmanca açıklamalar' yaptığını belirterek Dışişleri Bakanlığı'na çağırdığı İran'ın Riyad Büyükelçisi'ne protesto notası verdi. 

İran: Suudiler terörü destekleyip muhalifleri katlediyorlar

İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, Twitter hesabından Ayetullah Nemr’in fotoğrafını ‘şehit’ ifadesiyle paylaştı. Hamaney, paylaşımında ‘Uyanış bastırılamaz’ ifadesini de kullandı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hüseyin Caber Ensari, IRNA’ya konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Suudi hükümeti teröristleri ve aşırılıkçı tekfircileri desteklerken ülke içindeki muhalifleri bastırıyor ve idam ediyor. Suudi hükümeti bu politikaları yüzünden büyük bedel ödeyecek” dedi.

86 din adamından oluşan İran Uzmanlar Meclisi üyesi Ayetullah Ahmet Hatemi ise “ Şüphem yok ki öldürülenlerin temiz kanı Suudi hanesinin yakasına yapışacak ve tarih onları bu şekilde yazacak. Şeyh Nemr’in idam edilmesi, bu hain ailenin suç teşkil eden davranışlarının bir parçası. Bütün İslam alemi bu rejimin gaddarlıklarını haykırmalı” ifadesini kullandı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu yayınladığı yazılı açıklamada, "Suudi Arabistan rejimi bu utanç verici eylemin bedelini kesinlikle ödeyecek" diye tepki gösterdi.

Avrupa Birliği ve ABD: Ciddi sonuçları olabilir

Yazılı açıklama yayımlayan Avrupa Birliği (AB) Dışişleri Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini, “Nemr olayı, ifade özgürlüğü ile vatandaşlık ve siyasi hakları konusunda ciddi endişeye neden oluyor. Bu olayın bölgedeki mezhep gerginliğini daha da artırma potansiyeli var. Bunun bütün bölgede ciddi sonuçları olabilir” ifadelerini kullandı.

Mogherini, bütün taraflara itidal ve sorumluluk çağrısında da bulundu.

ABD Dışişleri Bakanlığı da Suudi Arabistan'ı insan haklarına saygı göstermesi yönünde uyardı. Bakanlık sözcüsü John Kirby, idamın bölgedeki mezhep gerginliğini artırma riskine dikkat çekti.

BM'den uyarı

BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun da, Suudi Arabistan'da 47 kişinin idam edilmesi nedeniyle büyük üzüntü duyduğunu belirterek, mezhepsel gerilimi artırmaktan kaçınma çağrısı yaptı.

BM Genel Sekreter Sözcülüğü'nden yapılan açıklamada idamların, "suçlamaların türü ve yargılama süreçlerinin adilliğine ilişkin çeşitli kaygılar" arasında gerçekleşen yargılamaların ardından infaz edildiği belirtildi.

Genel Sekreter Ban'ın, Nemr'in davasını Suudi yetkililerle görüşmelerinde defalarca dile getirdiği vurgulanan açıklamada, Ban'ın, Suudi Arabistan'a tüm idam cezalarını hapis cezalarına dönüştürme çağrısı yaptığı ifade edildi.

BM Genel Sekreteri'nin, Nemr'in idamı dolayısıyla protesto gösterisi yapanlara itidal tavsiye ettiği de belirtilen açıklamada, Genel Sekreter'in tüm bölgesel liderlere mezhepsel gerilimi artırmaktan kaçınma çağrısı yaptığı, Tahran'daki Suudi Arabistan elçiliğine yönelik şiddet eylemlerini de kınadığı ifade edildi.

İbadi'den kınama

Irak Başbakanı Haydar İbadi de Nemr’in öldürülmesini kınadı. Facebook hesabından açıklama yapan İbadi, bu olayın bölgesel güvenlik üzerinde kötü etkileri olabileceğini belirtti.

Irak Meclisi üyeleri: Yangına benzin döktüler

Irak Meclisi Şii koalisyonu üyesi Muhammed el-Sayhud, Sümer Tv’ye yaptığı açıklamada idamın yangına benzin dökmek anlamına geldiğini söyledi ve “İktidar ailesinin bu hareketi Sünni-Şii mezhep savaşını kışkırtıyor ve bölgenin ateş çemberine dönüşmesini amaçlıyor” dedi.
Irak Şii İslam Konseyi üyesi ve milletvekili Human Hamudi ise “Bu, mezhep savaşını körüklemek isteyen IŞİD’e hizmet eden bir hareket” açıklamasında bulundu.

İran destekli Iraklı Şii paramiliter Bedir Örgütü’nün lideri Kasım Araci, “Bu cehennemin kapılarını açan büyük bir suç” dedi. Siyasi kanadı da olan örgütün lideri, Bağdat’a Suudi Arabistan’la diplomatik ilişkileri derhal kesme çağrısında bulundu.

Sadr: Şiileri protestoya çağırıyorum

Iraklı Şii lider ve din adamı Mukteda Sadr, kişisel web sitesinden yaptığı açıklamayla Suudi Arabistan ve diğer körfez ülkelerinde yaşayan Şiileri protestoya çağırdı.

''Suudi Arabistan'da yaşayan Şiilere barışçıl protestolarla Şii din adamı Ayetullah Nemr Bakır en-Nemr'in idam edilmesini protesto etme cesareti göstermeye çağırıyorum. Bu çağrım körfez ülkelerinde yaşayan Şiiler için de geçerlidir. Gelecekteki adaletsizlikleri ve hükûmet terörünü engellemenin yolu budur.'' 

Yemen Husi hareketi: Kutsal bir savaşçı idam edildi

Yemen’de Suudi destekli hükümetle çatışan Şii Husiler de Al Maseera web sitesinden yaptıkları açıklamada “Suudi ailesi, bugün insan haklarını apaçık ihlâl ederek kusal bir savaşçıyı ve büyük bir din adamını sahte bir duruşmayla idam etti.” dedi.

Başkent Sanaa’da sokak gösterileri ile idam kararı protesto edildi.

Lübnan Şii Konseyi: Büyük hata

Lübnan Şii Konseyi Başkan Yardımcısı Şeyh Abdül Emir Kabalan Ayetullah Nemr’in idamının büyük bir hata olduğunu söyledi ve Nemr’in itidal ve diyalog çağrısı yapan bir din adamı olduğunu ve bu sebeple idam edildiğini öne sürdü.

Bahreyn ve Suudi Arabistan’da gösteriler

Suudi Arabistan'da Şiilerin yoğunlukta yaşadığı Avamiye bölgesinde yüzlerce kişi ellerinde Nemr’in resimleri ile protesto yürüyüşü düzenledi.

Bahreyn polisi, Suudi Arabistan’ı protesto eden göstericileri biber gazı sıkarak dağıtmaya çalıştı.

Ayetullah Nemr’in ailesi: Tepkiler barışçıl olmalı

Reuters’a konuşan Ayetullah Nemr’in kardeşi Muhammet Nemr, kardeşinin İslam dünyasında saygın bir yeri olduğunu söyledi ve tepkilerin barışçıl olmasını istedi ve “Yeterince kan döküldü. Kimse barışçıl tepkiler dışında bir tepki vermemeli” dedi.

Kaynak: Reuters, AFP ve AA

Yorumlar

Bu sitede yer alan içerikler sadece genel bilgilendirme amacı ile sunulmuştur. Yorumlarınızı kendi özgür iradeniz ile yayınlanmakta olup; bununla ilgili her türlü dolaylı ve doğrudan sorumluluğu tek başınıza üstlenmektesiniz. Böylelikle, Topluluk Kuralları ve Kullanım Koşulları'na uygun olarak, yorumlarınızı kullanmak, yeniden kullanmak, silmek veya yayınlamak üzere tarafımıza geri alınamaz, herhangi bir kısıtlamaya tabi olmayan (format, platform, süre sınırlaması da dahil, ancak bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla) ve dünya genelinde geçerli olan ücretsiz bir lisans hakkı vermektesiniz.
;